Integracja sensoryczna

Procesy integracji sensorycznej zachodzą w układzie nerwowym. Układ ten odpowiada za kontakt ze światem zewnętrznym poprzez narządy zmysłów (m.in zmysł wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku, przedsionkowy, proprioceptywny). Nasze zmysły, a co za tym idzie, układ nerwowy, pracują cały czas: odbierając, rejestrując, selekcjonując, wzmacniając, hamując porównując wrażenia płynące z receptorów umiejscowionych na całym ciele. Układ nerwowy poprzez uruchomienie procesów integracji sensorycznej musi nieustannie przetwarzać napływające do organizmu dane. Nieprawidłowe działanie któregoś ze zmysłów powoduje zaburzone funkcjonowanie całego układu nerwowego. Proces ten można porównać do sieci autostrad, jeśli na jednej z nich dojdzie do kolizji, utworzy się olbrzymi korek, który uniemożliwi sprawne funkcjonowanie całego systemu drogowego.

Co istotne, procesów integracji sensorycznej, zachodzących w mózgu człowieka nie da się bezpośrednio zaobserwować w czasie badań, takich jak tomografia komputerowa (CT), elektroencefalografia (EEG), czy rezonans magnetyczny (MRI). Informacji o jakości ich działania dostarczają nam jedynie zewnętrzne objawy, widoczne w zachowaniu dziecka.

Oto symptomy, które mogą świadczyć o zaburzeniach procesów integracji sensorycznej:

  • nadruchliwość, impulsywność, zachowania agresywne
  • częste wpadania w histerie, irytacja, zmienność nastrojów
  • trudności w nawiązywaniu relacji (z dorosłymi, dziećmi)
  • brak umiejętności zabawy w grupie rówieśniczej
  • nadmierna ostrożność i strach podczas próbowania nowych rzeczy
  • nietolerancja zmian
  • nieprawidłowa reakcja na bodźce dotykowe: nadmierna reakcja lub brak reakcji (ubrania, obcinanie włosów, paznokci, czesanie, mycie twarzy i głowy, zabawy piaskiem, brudzenie dłoni, przytulanie, chodzenie boso, wąski repertuar żywieniowy itp.)
  • nieprawidłowa reakcja na bodźce słuchowe: nadmierna reakcja lub brak reakcji ( sprzęty gospodarstwa domowego, dźwięk dzwonka, karetki, nadjeżdżajacego tramwaju itp. )
  • nieprawidłowa reakcja na bodźce wzrokowe: nadmierna reakcja lub brak reakcji (mrużnie oczu podczas oglądania telewizji, przebywania na słońcu itp. )
  • nieprawidłowa reakcja na bodźce węchowe i smakowe: nadmierna reakcja lub brak reakcji ( wąski repertuar żywieniowy, niechęć do pokarmów o określonej konsystencji, odruch wymiotny powodowany zapachem itp.)
  • apatyczność, duża męczliwość
  • wycofanie, preferencja samotnych zabaw
  • powolność w wykonywaniu poleceń, niechęć do podejmowania aktywności ruchowych, zadań szkolnych
  • brak chęci poznawania świata, uczenia się nowych rzeczy
  • wolne uczenie się samoobsługi
  • kłopoty z równowagą, przewracanie się, niezgrabność ruchowa
  • obijanie się o innych ludzi, wpadanie na ściany
  • trudności ze snem
  • ogromna potrzeba bycia w ciągłym ruchu ( kręcenie się na karuzeli, mocno i szybkie huśtanie, poszukiwanie pozycji głową w dół)
  • dysleksja
  • zaburzenia w rozwoju mowy

Należy pamiętać, że rozwój dziecka to proces bardzo złożony, zależny od dojrzewania i plastyczności układu nerwowego. Im wcześniej zostaną podjęte działania terapeutyczne ( kiedy tylko pojawią się pierwsze niepokojące symptomy), tym większa szansa na pozytywną zmianę w funkcjonowaniu dziecka. Metodę Integracji Sensorycznej stosuje się w terapii dzieci już od pierwszych miesięcy życia.

 Neurologopeda Kliniczny
Terapeuta Wczesnej Interwencji Logopedycznej
Terapeuta Integracji Sensorycznej
Anna Kehl